Dając absolwentom przewagę na dzisiejszym rynku pracy — Nuruladilah Mohamed

14 CZERWCA — „Światła, kamera, akcja!"

Dla wielu absolwentów uczelni rozmowa kwalifikacyjna może przypominać wejście na scenę. Światło reflektorów pada na kandydata, komisja uważnie obserwuje, a każda odpowiedź ma znaczenie. 

W odróżnieniu od występu scenicznego nie ma tu jednak gotowego scenariusza do zapamiętania. Absolwenci nie potrzebują perfekcyjnego odgrywania roli, lecz umiejętności pewnego, klarownego i celowego przedstawienia swoich prawdziwych doświadczeń.

Tu właśnie przygotowanie do rozmów kwalifikacyjnych na uczelni odgrywa istotną rolę. Na dzisiejszym konkurencyjnym rynku pracy same kwalifikacje akademickie to już za mało. Pracodawcy coraz częściej poszukują absolwentów, którzy potrafią skutecznie komunikować się, myśleć krytycznie, rozwiązywać problemy i udowodnić, że są gotowi sprostać wymaganiom miejsca pracy.

Dla wielu studentów droga z sal wykładowych do pokojów rekrutacyjnych może być wymagająca. Mogą posiadać wiedzę, umiejętności i potencjał, ale mieć trudności z ich jasnym wyrażeniem przed komisją rekrutacyjną. 

Niektórzy udzielają zbyt krótkich odpowiedzi, inni mówią długo, nie akcentując najważniejszej kwestii. Dlatego ustrukturyzowane techniki rozmów kwalifikacyjnych powinny być traktowane jako nieodzowny element przygotowania absolwentów do rynku pracy.

Na zajęciach z umiejętności prowadzenia rozmów kwalifikacyjnych studenci często poznają prostą, lecz przydatną technikę zwaną metodą STAR. STAR to skrót od Situation (Sytuacja), Task (Zadanie), Action (Działanie) i Result (Wynik). Choć nazwa brzmi technicznie, idea jest prosta. Uczy studentów, jak opowiadać o swoich doświadczeniach niczym krótką historię, ale w zorganizowany sposób.

Z mojego doświadczenia w nauczaniu umiejętności przeprowadzania rozmów kwalifikacyjnych wynika, że wielu studentów ma już historie warte opowiedzenia. Problem polega na tym, że często nie wiedzą, jak przedstawić te historie podczas rozmowy kwalifikacyjnej.

Gdy proszę ich o odpowiedź na typowe pytanie rekrutacyjne, takie jak: „Opowiedz mi o sytuacji, w której pracowałeś w zespole", wielu zaczyna od prostej odpowiedzi: „Dobrze pracuję w zespole." Choć odpowiedź nie jest błędna, nie mówi rekruterowi wiele o tym, kim są ani co potrafią.

Dlatego zachęcam moich studentów do wychodzenia poza ogólne stwierdzenia. Przypominam im, by pomyśleli o prawdziwym doświadczeniu — może z pracy grupowej, projektu klasowego, zadania w ramach stażu lub programu uczelnianego, który współorganizowali. Następnie prowadzę ich przez wyjaśnienie, co się wydarzyło, jaką rolę odegrali, jakie działanie podjęli i jaki był wynik.

Często widzę, jak studenci są zaskoczeni, gdy zdają sobie sprawę, że mają wartościowe doświadczenia, o których mogą mówić. Wielu świeżo upieczonych absolwentów uważa, że brakuje im doświadczenia zawodowego, ale niekiedy zapominają, że samo życie studenckie naraziło ich na wiele umiejętności związanych z miejscem pracy. Dyskusje grupowe, prezentacje, działalność w kołach zainteresowań, wolontariat, programy społecznościowe i prace dorywcze mogą stać się wartościowymi przykładami podczas rozmowy kwalifikacyjnej.

Na przykład student, który pomagał w organizacji wydarzenia kampusowego, może początkowo nie postrzegać tego jako czegoś imponującego. Jednak gdy przeanalizujemy to doświadczenie, student może zdać sobie sprawę, że ćwiczył przywództwo, pracę zespołową, komunikację i rozwiązywanie problemów. Inny student, który ukończył trudny projekt grupowy, może wyjaśnić, jak zespół radził sobie z różnymi opiniami, zarządzał terminami i wspólnie wykonał zadanie.

Te proste historie mają znaczenie. Pomagają pracodawcom zobaczyć człowieka kryjącego się za dyplomem. Pokazują nie tylko to, co absolwent wie, ale także jak myśli, reaguje i wnosi wkład w rzeczywiste sytuacje.

W mojej klasie widziałem, jak metoda STAR pomaga studentom dostrzec wartość własnych doświadczeń. Daje im jasny sposób porządkowania myśli i wypowiadania się z większą pewnością siebie. Gdy wiedzą, co powiedzieć i jak to powiedzieć, rzadziej wpadają w panikę lub polegają na wyuczonych odpowiedziach.

Przede wszystkim chcę, aby moi studenci zrozumieli, że rozmowa kwalifikacyjna nie polega na udzieleniu perfekcyjnej odpowiedzi. Chodzi o udzielenie szczerej, jasnej i znaczącej odpowiedzi. Chodzi o pokazanie, kim są, czego się nauczyli i jak mogą przyczynić się do rozwoju miejsca pracy. Czasem wszystko, czego świeżo upieczeni absolwenci potrzebują, to właściwy sposób opowiedzenia własnej historii.

Ostatecznie znalezienie pracy to nie tylko posiadanie umiejętności. To także umiejętność skutecznego ich komunikowania. Dla absolwentów przygotowujących się do wejścia w świat pracy opanowanie tego ustrukturyzowanego podejścia może być jedną z lekcji, która wywrze trwały wpływ na ich przyszłą karierę.

* Nuruladilah Mohamed jest starszym wykładowcą w Akademi Pengajian Bahasa (APB), Universiti Teknologi MARA (UiTM), Cawangan Terengganu.

** Powyższe wyrażają osobiste poglądy autora lub publikacji i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Malay Mail.