RUU Jenayah Siber 2026 perubahan besar dalam perang jenayah siber

KUALA LUMPUR: RUU Jenayah Siber 2026, yang disifatkan sebagai ‘game changer’ (perubahan besar) oleh Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi, diluluskan oleh Dewan Rakyat hari ini.

RUU tersebut untuk menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997, dengan peruntukan yang lebih luas merangkumi jenayah dalam talian, penipuan digital, kecurian identiti, kandungan yang dimanipulasi, dan salah guna pengenalan digital.

RUU ini juga memberi kuasa kepada pihak berkuasa mendapatkan data trafik internet dan kandungan komunikasi daripada penyedia perkhidmatan semasa siasatan.

RUU tersebut diluluskan melalui undian suara selepas perbahasan panjang melibatkan 48 Ahli Parlimen, dengan majoriti menyuarakan kebimbangan mengenai kuasa luas yang diberikan kepada pegawai penyiasat untuk mengakses data digital, serta potensi implikasi ke atas privasi dan kebebasan bersuara.

Zahid, yang membentangkan RUU itu untuk bacaan kali pertama pada 22 Jun, mengambil maklum kebimbangan para wakil rakyat, dan memberi jaminan langkah-langkah akan diwujudkan bagi mencegah salah guna kuasa.

“Kerajaan ingin memberi jaminan bahawa tiada satu pun kuasa yang diperuntukkan di bawah RUU ini bersifat mutlak dan tanpa kawalan,” katanya di Dewan Rakyat.

“Sebaliknya, setiap kuasa, khususnya mengenai penyiasatan, insya-Allah akan disertakan dengan mekanisme semak dan imbang yang cukup jelas serta tertakluk kepada prosedur perundangan yang ketat, sebagaimana yang sedang berjalan dan akan kita lakukan pengetatannya di dalam pelaksanaan RUU ini.”

Berhubung kuasa mengakses sistem komputer dan data komputer, Zahid menjelaskan kuasa itu tidak boleh dilaksanakan secara sewenang-wenang, kerana pegawai penyiasat perlu mematuhi tatacara yang ditetapkan oleh sistem perundangan.

Berhubung kuasa pemeliharaan data pula, Zahid berkata notis pemeliharaan data hanya boleh dikeluarkan sekiranya pegawai penyiasat berpuas hati bahawa data tersebut munasabah dan diperlukan bagi tujuan penyiasatan, dan terdapat risiko data tersebut akan dipadam, diubah, atau dimusnahkan sekiranya tindakan tidak diambil.

“Perlu saya tegaskan bahawa kuasa ini bukanlah kuasa mutlak untuk mengakses keseluruhan sistem atau semua maklumat seseorang. Skop adalah terhad kepada data yang dinyatakan secara khusus dalam notis yang dikeluarkan,” katanya.

Mengenai penzahiran data komputer, Zahid menegaskan ia hanya boleh dilaksanakan melalui notis bertulis kepada pihak yang mempunyai milikan atau kawalan ke atas data tersebut, dan tertakluk kepada keperluan penyiasatan yang sah.

“Sebarang data yang tertakluk kepada perlindungan undang-undang lain akan terus menikmati perlindungan tersebut,” katanya.

Menjawab kebimbangan mengenai kebebasan bersuara, Zahid beri jaminan RUU ini bukan untuk mengawal perbedaan pendapat kerana ia tidak akan menyekat, dan tertumpu kepada aspek keselamatan dan aspek jenayah siber.

Sementara itu, Zahid menerangkan RUU ini memperuntukkan kesalahan-kesalahan khusus secara jelas bagi memperkukuhkan perlindungan untuk rakyat terutama mangsa, wanita, kanak-kanak, dan warga emas.

Berhubung penurunan kandungan yang menyalahi undang-undang, Zahid berkata kerajaan akan memperkukuhkan kerjasama dengan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia, penyedia platform digital, dan rakan antarabangsa bagi memastikan kandungan berkenaan ditangani dengan lebih cepat dan berkesan.

Zahid berharap RUU ini membawa perubahan besar bagi memastikan sistem perundangan seiring perkembangan teknologi dan memperkukuhkan keupayaan penguatkuasaan, “serta melindungi rakyat daripada ancaman jenayah siber yang semakin kompleks”.